519. Παγιδευμένοι στο ελβετικό φράγκο του στεγαστικού δανείου

Το οικονομικό ξεσάλωμα που έζησε η Ελληνική κοινωνία μέχρι την κρίση οι τράπεζες το εκμεταλλεύτηκαν με θεμιτά και αθέμιτα μέσα για να κερδοσκοπήσουν εις βάρος των πελατών τους. Ας θυμηθούμε τις οι απαράδεκτες χρεώσεις που έκαναν εφευρίσκοντας γελοίες αφορμές. Για παράδειγμα: Στα στεγαστικά δάνεια, όλες οι τράπεζες, κάνοντας τραστ, χρέωναν κάθε χρόνο μερικά εκατοστάρικα ευρώ για «έξοδα φακέλου». Σε χρέωναν επίσης όταν έκανες μια απλή κατάθεση σε λογαριασμό πελάτη τους! Ώσπου, με μεγάλη καθυστέρηση, ξύπνησε η Τράπεζα της Ελλάδος και κατάργησε όλες αυτές τις απίθανες χρεώσεις. Στο μεταξύ, βέβαια,  οι τράπεζες είχαν εισπράξει τεράστια ποσά.

Το μεγαλύτερο έγκλημά τους: η μετατροπή του στεγαστικού δανείου από ευρώ σε άλλο νόμισμα με χαμηλότερο επιτόκιο, π.χ. το ελβετικό φράγκο. Η μετατροπή ήταν προαιρετική μεν αλλά έτσι σε συμβούλευαν οι τράπεζες να κάνεις. Με αυτό τον τρόπο όμως σε έβαζαν στη φάκα ενός μεγάλου συναλλαγματικού ρίσκου χωρίς να το καταλάβεις. Η φάκα είναι πως τα εισοδήματά σου είναι σε ευρώ αλλά εσύ ξεπληρώνεις το δάνειο (δόσεις και τόκους) σε Ελβετικά φράγκα. Αυτό το κάνεις μετατρέποντας κάθε φορά τα ευρώ σου σε φράγκα. Όταν όμως η ισοτιμία μεταξύ των δύο νομισμάτων αλλάξει (πάντοτε αλλάζει) αν το φράγκο υπερτιμηθεί, τότε θα πρέπει να πληρώνεις περισσότερα ευρώ για να αγοράσεις τα ίδια φράγκα που χρωστάς. Όσο πιο πολύ υπερτιμάται, τόσο πιο πολλά ευρώ πληρώνεις.  

Βεβαίως, αν το φράγκο υποτιμηθεί τότε κερδίζεις. Όμως με πια λογική βάζει η τράπεζα ένα γιατρό, δικηγόρο, ιερέα, μηχανικό, αρχιτέκτονα, εκπαιδευτικό, μαγαζάτορα ή υπάλληλο που είναι άσχετος με τις ισοτιμίες να πάρει συναλλαγματικό ρίσκο; Πώς περιμένει από αυτόν να προβλέψει την ισοτιμία ευρώ-φράγκου ύστερα από έξι μήνες, ένα χρόνο, δύο τρία, τέσσερα ή πέντε χρόνια αφότου πήρε το δάνειο; Εδώ εφοπλιστές, γνώστες της χρηματαγοράς, με οικονομικά επιτελεία να τους υποστηρίζουν έχασαν πολλά εκατομμύρια δολάρια στο παρελθόν όταν μετέτρεψαν το δάνειό τους από δολάρια σε γιεν επειδή δελεάστηκαν από το χαμηλότερο επιτόκιο. Οι άσχετοι  μεροκαματιάρηδες θα γλύτωναν;

Έτσι, εδώ και χρόνια, χιλιάδες δανειολήπτες στεγαστικών δανείων έχουν εγκλωβιστεί στο ελβετικό φράγκο. Έχουν πληρώσει ένα σωρό λεφτά και βλέπουν το υπόλοιπο του δανείου τους, μεταφρασμένο σε ευρώ, να αυξάνεται αντί να μειώνεται. Χώρια  που κάθε μήνα θέλουν όλο και περισσότερα ευρώ για να αγοράσουν τα φράγκα που χρωστούν.

Γιατί οι τράπεζες το έκαναν αυτό, γνωρίζοντας πως έβαζαν τους πελάτες τους στο στόμα του λύκου; Η απάντηση είναι: πρόσθετο κέρδος.  Σε κάθε μετατροπή νομίσματος η τράπεζα κερδίζει από το «εκάρ». Έτσι κέρδισε και από την αρχική μετατροπή του δανείου από ευρώ σε φράγκα αλλά και σε όλη την διάρκεια του δανείου κερδίζει μετατρέποντας κάθε μήνα το τοκοχρεολύσιο από ευρώ σε φράγκα. Μπροστά στο κέρδος τους αδιαφορούσαν παγερά για τις καταστροφικές συνέπειες στα νοικοκυριά που δανείστηκαν.

Αυθεντικός διάλογος με φίλο μου γιατρό, που με πήρε τηλέφωνο: -"Θέλω να σε ρωτήσω για το στεγ...". -"Έχεις πάρει στεγαστικό δάνειο σε ελβετικό" τον  διέκοψα "και τώρα, χρωστάς περισσότερα από όσα πήρες" -"Ναι, πώς το ξέρεις;" -"Δεν είσαι ο μόνος" -"Τι να κάνω;".

Πολλοί μου κάνουν αυτή την ερώτηση. Απαντώ: Εξαρτάται από την μελλοντική ισοτιμία ανάμεσα στο ευρώ και στο ελβετικό φράγκο. Αν το ευρώ ενισχυθεί θα μειωθεί η ζημιά σου. Αν υποτιμηθεί θα την μεγαλώσει κι άλλο. Κανείς δεν μπορεί να το προβλέψει αυτό με ασφάλεια (αν μπορούσε θα ήταν πάμπλουτος). Μια λύση να βγεις  τώρα από το ελβετικό και να μετατρέψεις το δάνειό σου πάλι σε ευρώ. Το μειονέκτημα είναι ότι παίρνεις τώρα την ζημιά και χάνεις την δυνατότητα να την μειώσεις μελλοντικά αν ενισχυθεί το ευρώ έναντι του ελβετικού.  Το πλεονέκτημα είναι ότι εξασφαλίζεις ότι δεν θα αυξηθεί και άλλο η ζημιά σου αν ενισχυθεί μελλοντικά το ελβετικό έναντι του ευρώ. Μόνο το μέλλον θα δείξει αν έκανες καλά ή άσχημα.  

                                               

Άραγε, όσοι ζημιώθηκαν επειδή οι τράπεζες εκμεταλλεύθηκαν την προφανή και αυταπόδεικτη άγνοιά τους στη διαχείριση συναλλαγματικού κινδύνου έχουν το νομικό έρεισμα να διεκδικήσουν  δικαστικώς αποζημίωση; Ένας πεπειραμένος νομικός μπορεί να δώσει την απάντηση.

(Από την στήλη μου "Εμπειρικές συμβουλές αυτοβελτίωσης" στον ποιοτικό ιστότοπο "Flow Magazine": 

http://www.flowmagazine.gr/article/view/pagideumenoi_sto_elvetiko_fragko_tou_stegastikou_daneiou

403. Εγκλήματα τραπεζών (3/4)

Έγκλημα τρίτο  

Πάμε τώρα σε ένα ακόμη μεγαλύτερο έγκλημα: την μετατροπή του στεγαστικού δανείου από ευρώ σε άλλο νόμισμα με χαμηλότερο επιτόκιο, όπως το Ελβετικό φράγκο. Ήταν προαιρετική μεν αλλά έτσι συμβούλευαν οι τράπεζες τους πελάτες τους να κάνουν.  

Πού είναι το πρόβλημα, θα ρωτήσετε, αφού οι πελάτες γλυτώνουν τόκους με το χαμηλότερο επιτόκιο; Εδώ η απάντηση είναι: «το τυράκι το είδες, την φάκα δεν την είδες;» Η φάκα είναι πως τα εισοδήματά σου είναι σε ευρώ αλλά εσύ ξεπληρώνεις το δάνειο (δόσεις και τόκους) σε Ελβετικά φράγκα. Αυτό το κάνεις μετατρέποντας κάθε φορά τα ευρώ σου σε φράγκα.

Όταν όμως η ισοτιμία μεταξύ των δύο νομισμάτων αλλάζει (που οπωσδήποτε αλλάζει) αν το φράγκο υπερτιμηθεί, τότε θα πρέπει να πληρώνεις περισσότερα ευρώ για να αγοράσεις τα ίδια φράγκα που χρωστάς. Όσο πιο πολύ υπερτιμάται, τόσο πιο πολλά ευρώ πληρώνεις.  

Θα μου πεις, ναι, αλλά όταν το φράγκο υποτιμάται τότε θα χρειάζεσαι λιγότερα ευρώ και έτσι θα κερδίζεις διπλά: και από τον μειωμένο τόκο (λόγω χαμηλότερου επιτοκίου του φράγκου) και από την ισοτιμία. Σύμφωνοι.

Όμως με πια λογική βάζει η τράπεζα ένα γιατρό, δικηγόρο, μηχανικό, αρχιτέκτονα, εκπαιδευτικό, μαγαζάτορα ή υπάλληλο που είναι εντελώς άσχετος με τις ισοτιμίες να πάρει συναλλαγματικό ρίσκο; Πώς περιμένεις από αυτόν να προβλέψει την ισοτιμία ευρώ-φράγκου ύστερα από έξι μήνες, ένα χρόνο, δύο τρία, τέσσερα ή πέντε χρόνια αφότου πήρε το δάνειο;

Εδώ εφοπλιστές, γνώστες της χρηματαγοράς, με οικονομικά επιτελεία να τους υποστηρίζουν έχασαν πολλά εκατομμύρια δολάρια στο παρελθόν όταν μετέτρεψαν το δάνειό τους από δολάρια σε γιεν επειδή δελεάστηκαν από το χαμηλότερο επιτόκιο. Οι άσχετοι  μεροκαματιάρηδες θα γλύτωναν;

Αποτέλεσμα: εδώ και χρόνια, χιλιάδες δανειολήπτες στεγαστικών δανείων έχουν εγκλωβιστεί στο Ελβετικό φράγκο  στο οποίο το μετέτρεψαν με την παραίνεση των τραπεζών. Έχουν πληρώσει ένα σωρό λεφτά και βλέπουν το υπόλοιπο του δανείου τους, μεταφρασμένο σε ευρώ, να αυξάνεται αντί να μειώνεται. Χώρια  που κάθε μήνα θέλουν όλο και περισσότερα ευρώ για να αγοράσουν τα φράγκα που χρωστούν.

Γιατί οι τράπεζες το έκαναν αυτό, αφού γνώριζαν ότι έβαζαν τους πελάτες τους στο στόμα του λύκου; Η απάντηση είναι μονολεκτική: απληστία.  Σε κάθε μετατροπή νομίσματος η τράπεζα κερδίζει από το «εκάρ». Έτσι κέρδισε και από την αρχική μετατροπή του δανείου από ευρώ σε φράγκα αλλά και σε όλη την διάρκεια του δανείου κερδίζει μετατρέποντας κάθε μήνα το τοκοχρεολύσιο από ευρώ σε φράγκα. Μπροστά στο κέρδος της αδιαφορεί παγερά για τις καταστροφικές συνέπειες που έχει η τακτική της στα νοικοκυριά που δανείστηκαν.

(συνεχίζεται)

402. Εγκλήματα τραπεζών (2/4)

Έγκλημα δεύτερο

Πάμε τώρα στις πιστωτικές κάρτες. Η πίστωση είναι μια μορφή δανείου. Όπως συμβαίνει σε όλα τα δάνεια, ενέχει τον κίνδυνο να μην  ξεπληρωθεί. Επομένως η τράπεζα οφείλει να κάνει τον έλεγχο της πιστοληπτικής ικανότητας του υποψήφιου πελάτη, πριν του χορηγήσει την πιστωτική κάρτα. Στην πραγματικότητα έκανε το αντίθετο. Μοίραζε κάρτες σαν φέιγ βολάν σε κάθε περαστικό, συχνά με φορτικό τρόπο, ή ταχυδρομούσαν  την κάρτα σπίτι σου ακόμη κι αν δεν την είχες ζητήσει! Κάρτα απόκτησε και η κουτσή Μαρία.

Έπαθα σοκ όταν είδα πως η αμερικανική τράπεζα στην οποία εργαζόμουν κάποτε, γνωστή για το κύρος της, έβγαλε τραπεζάκι στην Ακτή Μιαούλη, στο λιμάνι του Πειραιά, όπου ευειδής κοπέλα πλασάριζε πιστωτικές κάρτες στους περαστικούς!

Μοιραία, οι επισφάλειες (δηλαδή οι απλήρωτοι λογαριασμοί από τις κάρτες) ήσαν μεγάλες. Όμως αυτό το είχαν προβλέψει οι εγκέφαλοι των τραπεζών. Την ζημιά δεν την πλήρωναν οι τράπεζες αλλά την φόρτωναν στους…συνεπείς κατόχους καρτών. Πως; Πολύ απλά, είχαν φουσκώσει εξ αρχής τα επιτόκια που επέβαλαν για τα χρεωστικά υπόλοιπα. Έτσι, αντί να χρεώνουν σε όλους χ% επιτόκιο χρέωναν χ+4%  εισπράττοντας εκ των προτέρων  από τους συνεπείς πελάτες τους το 4% που προϋπολόγιζαν σαν χασούρα από τους μπαταξήδες.

(συνεχίζεται)

255. To δανεικό μας σώμα

Συλλαμβανόμαστε με γενετικό υλικό που δανειζόμαστε από το σώμα των γονιών μας.

Γεννιόμαστε έχοντας δανεισθεί από το σώμα της μητέρας μας την ύλη που αποτελεί το δικό μας σώμα.

Μεγαλώνουμε καταναλώνοντας τροφή και αέρα που δανειζόμαστε από την φύση.

Όταν πεθαίνουμε, εξοφλούμε το δάνειο, επιστρέφοντας στην φύση την ύλη που της δανειστήκαμε. Το δάνειο αυτό εκταμιεύθηκε σταδιακά, καθ' όλη την διάρκεια της ζωής μας, αλλά  εξοφλείται με εφάπαξ καταβολή.

             (Εικονίζεται το έργο μου "Αδάμ και Εύα" από την σειρά "Μπουκάλια")