531. Όσα πρέπει να ξέρετε για τις τραπεζικές καταθέσεις

Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή. Τι είναι τραπεζική κατάθεση; Δάνειο του καταθέτη προς την τράπεζα. Η τράπεζα δανείζεται από τους καταθέτες και δανείζει τους δανειολήπτες (ιδιώτες και επιχειρήσεις), αφού προηγουμένως ελέγξει την φερεγγυότητά τους, όπως θα έκανε κάθε σώφρων δανειστής. Μια στιγμή! Δανειστής είπαμε; Μα και ο καταθέτης είναι δανειστής. Και ως σώφρων δανειστής οφείλει να ελέγξει την φερεγγυότητα του δανειολήπτη του, δηλαδή της τράπεζας. Στην πραγματικότητα το κάνει, ή μήπως καταθέτει τα λεφτά του σε όποια τράπεζα του δώσει το υψηλότερο επιτόκιο; Η πάλαι ποτέ Τράπεζα Κρήτης, επί Κοσκωτά, έδινε τρελά επιτόκια για να προσελκύσει καταθέσεις ενώ, σύμφωνα με φήμες, για μεγάλα ποσά χάριζε και αυτοκίνητα! Μετά την αποκάλυψη του σκανδάλου, φυσικά κατέρρευσε. 

Από μεγάλο Έλληνα πλοιοκτήτη, δανειακό πελάτη μου στην αμερικάνικη τράπεζα που ήμουν τότε διευθυντής, ζητούσα κάθε χρόνο οικονομικά στοιχεία για να βεβαιωθώ ότι συνεχίζει να είναι φερέγγυος. Όμως και εκείνος ζητούσε τον ετήσιο ισολογισμό της τράπεζας. Γιατί; Μα εκτός από δανειολήπτης ήταν παράλληλα και καταθέτης  της. Ήθελε, δικαίως, να  βεβαιωθεί ότι η τράπεζα παρέμενε ισχυρή για να της εμπιστεύεται τις καταθέσεις του. 

Για την ιστορία, ενώ η τιμή της μετοχής της συγκεκριμένης τράπεζας-κολοσσού, κάποτε ξεπερνούσε τα $70, μετά την φούσκα των ακινήτων που έσκασε στην Αμερική καταβαραθρώθηκε στο $1 έτοιμη να πτωχεύσει. Αυτό δείχνει ότι η φερεγγυότητα των τραπεζών (όπως και κάθε οργανισμού ή χώρας) μπορεί να τεθεί σε αμφισβήτηση ανάλογα με προβλεπτές ή απρόβλεπτες εξελίξεις.     

Συμβουλή: Πριν δανείσετε μια τράπεζα καταθέτοντας σε αυτήν τα χρήματά σας ελέγξετε τη φερεγγυότητά της. Πώς; Πολύ εύκολα. Έχουν φροντίσει για αυτό οι διεθνείς οίκοι αξιολόγησης (Standard & Poors,  Moody's, Fitch) οι οποίοι, αφού εξετάσουν ενδελεχώς τα οικονομικά στοιχεία και τις προοπτικές της κάθε τράπεζας (μεγάλης εταιρίας, οργανισμού, χώρας,) την βαθμολογούν με συγκεκριμένους κωδικούς (π.χ. ΑΑΑ, ΑΑ+, ΒΒ-, Caa1) που  καλύπτουν όλη την γκάμα, από άριστα μέχρι "σκουπίδια". (Για τους οίκους αξιολόγησης θα μιλήσουμε εκτενέστερα σε επόμενο άρθρο). Η βαθμολόγηση (rating) δημοσιεύεται στα ΜΜΕ και το διαδίκτυο. Αν ρωτήσετε τον υπάλληλο θα σας πει την βαθμολόγηση της τράπεζάς του και την συγκρίνετε με εκείνη των άλλων τραπεζών. Αν αυτή την απλή κίνηση έκαναν όσοι μετέφεραν σε κυπριακές τράπεζες τις καταθέσεις τους, για μεγαλύτερη ασφάλεια, στην αρχή τη οικονομικής κρίσης, θα διαπίστωναν το λάθος τους.        

Μα, θα ρωτήσετε, δεν είναι οι τραπεζικές καταθέσεις εγγυημένες από το κράτος; Τι με νοιάζει η βαθμολογία τους από τους διεθνείς οίκους, που  στο κάτω-κάτω κάνουν και λάθη; Ας πάρουμε τα πράγματα με την σειρά. 

Τα δεδομένα είναι τα εξής: 
•  Οι εγγυήσεις καλύπτουν ένα ορισμένο ποσόν και όχι ολόκληρο: 100.000 ευρώ ανά καταθέτη για το σύνολο των λογαριασμών του ανά τράπεζα.
•  Η παρεχόμενη εγγύηση είναι τόσο ισχυρή όσο οικονομικά ισχυρός είναι ο εγγυητής. Το ελληνικό δημόσιο εν προκειμένω, το οποίο πριν από λίγα χρόνια άφησε απλήρωτους τους συμπολίτες μας που το εμπιστεύτηκαν αγοράζοντας ομόλογά του.
• Το ρίσκο που παίρνει ο καταθέτης είναι τριπλό: (α) η φερεγγυότητα του πρωτοφειλέτη, δηλαδή της τράπεζας, ελληνικής ή ξένης που λειτουργεί στην Ελλάδα. (β) η φερεγγυότητα του εγγυητή, που αναφέραμε προηγουμένως, στη περίπτωση που εκείνη πτωχεύσει ή αδυνατεί να πληρώσει, και (γ) κι αν ακόμη οι δύο πρώτοι είναι οικονομικά φερέγγυοι υπάρχει ο κίνδυνος, έστω θεωρητικά, πολεμικής σύρραξης, πολιτικής αστάθειας κλπ (sovereign risk). Σε αυτόν τον κίνδυνο υπόκεινται οι καταθέσεις και των υποκαταστημάτων ξένων τραπεζών που λειτουργούν στην Ελλάδα,  δηλαδή, η μητρική τράπεζα δεν εγγυάται τις καταθέσεις αυτές. 
Πώς μπορούμε να αποφύγουμε αυτούς τους κινδύνους; Με τρεις ουσιαστικές κινήσεις: 
• Προσεκτική επιλογή της τράπεζας. Πέρασε ο καιρός της ανεμελιάς, τότε που θεωρούσαμε ότι οι καταθέσεις μας είναι  εγγυημένες βρέξει-χιονίσει. Προσοχή, το υψηλότερο επιτόκιο καταθέσεων σε σύγκριση με εκείνο των άλλων τραπεζών μπορεί να κρύβει κάποιο πρόβλημα ρευστότητας ή αδυναμίας. Η φερεγγυότητα μιας τράπεζας δεν είναι τα επιβλητικά κτίρια, τα πολυτελή γραφεία, ο αριθμός των υποκαταστημάτων και οι μελιστάλαχτοι υπάλληλοι. Είναι αυτό που δείχνει η βαθμολόγηση των διεθνών οίκων. Παρά τα λάθη που μπορεί να κάνουν (και έχουν πράγματι κάνει) είναι το πιο αξιόπιστο σύστημα που έχουμε διαθέσιμο αυτή την στιγμή. 
•  Διάσπαση των καταθέσεων σε περισσότερες τράπεζες ώστε να καλύψουμε ολόκληρο το ποσό από την εγγύηση του ελληνικού δημοσίου, η φερεγγυότητα του οποίου εγείρει ερωτηματικά αλλά είναι καλλίτερη από το τίποτε. 
•  Σώφρονα επιλογή των πολιτικών μας ταγών με ορθολογιστικά κριτήρια προκειμένου να ελαχιστοποιηθεί η πιθανότητα πολιτικής αστάθειας.   

Η τράπεζα δεν κρατά τις καταθέσεις μας στο χρηματοφυλάκιό της  αλλά τις επενδύει δανείζοντας:
• τους πελάτες της (εταιρείες και ιδιώτες) 
• άλλες τράπεζες που έχουν ανάγκες ρευστότητας κα βγαίνουν για αυτό τον λόγο στην διατραπεζική αγορά. Ναι, σωστά μαντέψατε, εξετάζει προηγουμένως την φερεγγυότητα της άλλης τράπεζας λαμβάνοντας υπόψη την βαθμολόγηση των διεθνών οίκων αξιολόγησης προκειμένου να αποφασίσει την διάρκεια, το ύψος και τους όρους της δανειοδότησης 
• την κεντρική τράπεζα της χώρας στην οποία λειτουργεί, εδώ η Τράπεζα της Ελλάδος. 

Η τράπεζα όμως φροντίζει να έχει διαθέσιμο ένα ελάχιστο ποσό για να καλύπτει τις καθημερινές ανάγκες της σε ρευστότητα, δηλαδή τις συνήθεις αναλήψεις των καταθετών της. Αν όμως κάποια στιγμή όλοι οι καταθέτες της και ζητήσουν να αποσύρουν το σύνολο των καταθέσεών τους η τράπεζα αδυνατεί να τους ικανοποιήσει. 
Πότε θα συμβεί αυτό; Σε συνθήκες πανικού που προέρχεται είτε από πραγματικά αίτια είτε από απλές φήμες. Σε μια τέτοια περίπτωση θα επηρεαστεί ολόκληρο το τραπεζικό σύστημα το οποίο θα καταρρεύσει. Τότε οι τράπεζες κλείνουν προληπτικά για λίγες ημέρες, προκειμένου να καταλαγιάσει ο πανικός, επιτρέποντας καθημερινές αναλήψεις μικροποσών από τα ΑΤΜ, όπως έγινε στην Κύπρο, στην οικονομική κρίση.  Είναι γνωστό ότι και στην Ελλάδα, προκειμένου να μην υπάρξει η παραμικρή υπόνοια ότι οι τράπεζες αντιμετωπίζουν προβλήματα ρευστότητας και σπεύσουν όλοι στα ταμεία ζητώντας πίσω τις καταθέσεις τους, η Ευρωπαϊκή Ένωση, ενεργώντας προληπτικά, εφοδίασε αφειδώς με δισεκατομμύρια ευρώ τις ελληνικές τράπεζες με αλλεπάλληλες αεροπορικές χρηματαποστολές.

Στο όχι μακρινό παρελθόν, όλες οι τράπεζες στη Ελλάδα δέχονταν αρκετά μεγάλα ποσά για κατάθεση σε χαρτονόμισμα, χωρίς να ρωτούν την προέλευσή τους, πράγμα που διευκόλυνε το ξέπλυμα χρήματος. Όμως τα πράγματα άλλαξαν σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Πάνω από ένα ορισμένο ποσόν, η τράπεζα όχι μόνο ερωτά την προέλευσή του αλλά ο υπάλληλος υποχρεώνεται να αναφέρει οποιαδήποτε ύποπτη συναλλαγή σε συγκεκριμένο στέλεχος της τράπεζας που την διερευνά περαιτέρω.  Όποιος φυλάει λεφτά στο σπίτι και θέλει να τα καταθέσει στη τράπεζα ίσως κληθεί να δώσει εξηγήσεις.  Όμως για τους κινδύνους που διατρέχουμε κρατώντας λεφτά "στο στρώμα" θα μιλήσουμε στο επόμενό μας άρθρο.   

(Από την στήλη μου Εμπειρικές Συμβουλές Αυτοβελτίωσης στο e-περιοδικό Flow Magazine:

http://www.flowmagazine.gr/article/view/osa_prepei_na_kserete_gia_tis_trapezikes_katatheseis/category/quality_of_life)

519. Παγιδευμένοι στο ελβετικό φράγκο του στεγαστικού δανείου

Το οικονομικό ξεσάλωμα που έζησε η Ελληνική κοινωνία μέχρι την κρίση οι τράπεζες το εκμεταλλεύτηκαν με θεμιτά και αθέμιτα μέσα για να κερδοσκοπήσουν εις βάρος των πελατών τους. Ας θυμηθούμε τις οι απαράδεκτες χρεώσεις που έκαναν εφευρίσκοντας γελοίες αφορμές. Για παράδειγμα: Στα στεγαστικά δάνεια, όλες οι τράπεζες, κάνοντας τραστ, χρέωναν κάθε χρόνο μερικά εκατοστάρικα ευρώ για «έξοδα φακέλου». Σε χρέωναν επίσης όταν έκανες μια απλή κατάθεση σε λογαριασμό πελάτη τους! Ώσπου, με μεγάλη καθυστέρηση, ξύπνησε η Τράπεζα της Ελλάδος και κατάργησε όλες αυτές τις απίθανες χρεώσεις. Στο μεταξύ, βέβαια,  οι τράπεζες είχαν εισπράξει τεράστια ποσά.

Το μεγαλύτερο έγκλημά τους: η μετατροπή του στεγαστικού δανείου από ευρώ σε άλλο νόμισμα με χαμηλότερο επιτόκιο, π.χ. το ελβετικό φράγκο. Η μετατροπή ήταν προαιρετική μεν αλλά έτσι σε συμβούλευαν οι τράπεζες να κάνεις. Με αυτό τον τρόπο όμως σε έβαζαν στη φάκα ενός μεγάλου συναλλαγματικού ρίσκου χωρίς να το καταλάβεις. Η φάκα είναι πως τα εισοδήματά σου είναι σε ευρώ αλλά εσύ ξεπληρώνεις το δάνειο (δόσεις και τόκους) σε Ελβετικά φράγκα. Αυτό το κάνεις μετατρέποντας κάθε φορά τα ευρώ σου σε φράγκα. Όταν όμως η ισοτιμία μεταξύ των δύο νομισμάτων αλλάξει (πάντοτε αλλάζει) αν το φράγκο υπερτιμηθεί, τότε θα πρέπει να πληρώνεις περισσότερα ευρώ για να αγοράσεις τα ίδια φράγκα που χρωστάς. Όσο πιο πολύ υπερτιμάται, τόσο πιο πολλά ευρώ πληρώνεις.  

Βεβαίως, αν το φράγκο υποτιμηθεί τότε κερδίζεις. Όμως με πια λογική βάζει η τράπεζα ένα γιατρό, δικηγόρο, ιερέα, μηχανικό, αρχιτέκτονα, εκπαιδευτικό, μαγαζάτορα ή υπάλληλο που είναι άσχετος με τις ισοτιμίες να πάρει συναλλαγματικό ρίσκο; Πώς περιμένει από αυτόν να προβλέψει την ισοτιμία ευρώ-φράγκου ύστερα από έξι μήνες, ένα χρόνο, δύο τρία, τέσσερα ή πέντε χρόνια αφότου πήρε το δάνειο; Εδώ εφοπλιστές, γνώστες της χρηματαγοράς, με οικονομικά επιτελεία να τους υποστηρίζουν έχασαν πολλά εκατομμύρια δολάρια στο παρελθόν όταν μετέτρεψαν το δάνειό τους από δολάρια σε γιεν επειδή δελεάστηκαν από το χαμηλότερο επιτόκιο. Οι άσχετοι  μεροκαματιάρηδες θα γλύτωναν;

Έτσι, εδώ και χρόνια, χιλιάδες δανειολήπτες στεγαστικών δανείων έχουν εγκλωβιστεί στο ελβετικό φράγκο. Έχουν πληρώσει ένα σωρό λεφτά και βλέπουν το υπόλοιπο του δανείου τους, μεταφρασμένο σε ευρώ, να αυξάνεται αντί να μειώνεται. Χώρια  που κάθε μήνα θέλουν όλο και περισσότερα ευρώ για να αγοράσουν τα φράγκα που χρωστούν.

Γιατί οι τράπεζες το έκαναν αυτό, γνωρίζοντας πως έβαζαν τους πελάτες τους στο στόμα του λύκου; Η απάντηση είναι: πρόσθετο κέρδος.  Σε κάθε μετατροπή νομίσματος η τράπεζα κερδίζει από το «εκάρ». Έτσι κέρδισε και από την αρχική μετατροπή του δανείου από ευρώ σε φράγκα αλλά και σε όλη την διάρκεια του δανείου κερδίζει μετατρέποντας κάθε μήνα το τοκοχρεολύσιο από ευρώ σε φράγκα. Μπροστά στο κέρδος τους αδιαφορούσαν παγερά για τις καταστροφικές συνέπειες στα νοικοκυριά που δανείστηκαν.

Αυθεντικός διάλογος με φίλο μου γιατρό, που με πήρε τηλέφωνο: -"Θέλω να σε ρωτήσω για το στεγ...". -"Έχεις πάρει στεγαστικό δάνειο σε ελβετικό" τον  διέκοψα "και τώρα, χρωστάς περισσότερα από όσα πήρες" -"Ναι, πώς το ξέρεις;" -"Δεν είσαι ο μόνος" -"Τι να κάνω;".

Πολλοί μου κάνουν αυτή την ερώτηση. Απαντώ: Εξαρτάται από την μελλοντική ισοτιμία ανάμεσα στο ευρώ και στο ελβετικό φράγκο. Αν το ευρώ ενισχυθεί θα μειωθεί η ζημιά σου. Αν υποτιμηθεί θα την μεγαλώσει κι άλλο. Κανείς δεν μπορεί να το προβλέψει αυτό με ασφάλεια (αν μπορούσε θα ήταν πάμπλουτος). Μια λύση να βγεις  τώρα από το ελβετικό και να μετατρέψεις το δάνειό σου πάλι σε ευρώ. Το μειονέκτημα είναι ότι παίρνεις τώρα την ζημιά και χάνεις την δυνατότητα να την μειώσεις μελλοντικά αν ενισχυθεί το ευρώ έναντι του ελβετικού.  Το πλεονέκτημα είναι ότι εξασφαλίζεις ότι δεν θα αυξηθεί και άλλο η ζημιά σου αν ενισχυθεί μελλοντικά το ελβετικό έναντι του ευρώ. Μόνο το μέλλον θα δείξει αν έκανες καλά ή άσχημα.  

                                               

Άραγε, όσοι ζημιώθηκαν επειδή οι τράπεζες εκμεταλλεύθηκαν την προφανή και αυταπόδεικτη άγνοιά τους στη διαχείριση συναλλαγματικού κινδύνου έχουν το νομικό έρεισμα να διεκδικήσουν  δικαστικώς αποζημίωση; Ένας πεπειραμένος νομικός μπορεί να δώσει την απάντηση.

(Από την στήλη μου "Εμπειρικές συμβουλές αυτοβελτίωσης" στον ποιοτικό ιστότοπο "Flow Magazine": 

http://www.flowmagazine.gr/article/view/pagideumenoi_sto_elvetiko_fragko_tou_stegastikou_daneiou

458. Ποιος νοιάζεται;

Ενάμισι τραπεζικό υποκατάστημα κλείνει κάθε μέρα, εξ αιτίας της πρόσφατης συνένωσης Ελληνικών τραπεζών, ενώ 20.000 τραπεζικοί υπάλληλοι θα χάσουν την δουλειά τους στους επόμενους 12 μήνες, για τον ίδιο λόγο. Στα "μουγκά". Ο ιδιωτικός τομέας, βλέπεις, δεν έχει ούτε καταλήψεις ούτε διαδηλώσεις, ούτε διαμαρτυρίες. Ποιος νοιάζεται;    

424. Ανδροκρατούμενη τράπεζα

Είναι γνωστό πώς ο Κωνσταντίνος Καψάσκης, ιδρυτής και πρόεδρος της Τράπεζας Εργασίας που ιδρύθηκε το 1975, προτιμούσε τους άνδρες υπαλλήλους πιστεύοντας πως οι γυναίκες είναι φύρα. Δεν γνωρίζω σε ποιο βαθμό η πρακτική αυτή συνεχίζεται μέχρι σήμερα από την τράπεζα που ιδρύθηκε από παλιά στελέχη της, όταν η Εργασίας συγχωνεύθηκε με άλλη τράπεζα. 

Με θητεία δεκαετιών σε διευθυντικά πόστα Ελληνικών και ξένων τραπεζών, δικαιούμαι να ομιλήσω εκ πείρας: Η αποδοτικότητα και η συμπεριφορά ενός ιδιωτικού υπαλλήλου δεν έχει σχέση με το φύλο του. Εξαρτάται κυρίως από την κουλτούρα και το κλίμα που επικρατεί στην εταιρεία που εργάζεται, είτε είναι τράπεζα είτε ψιλικατζίδικο. Ξέρει πως αν δεν συμμορφωθεί με αυτό, αν δυστροπεί χωρίς λόγο, αν δημιουργεί προβλήματα, αν δεν αποδίδει, τον περιμένει η πόρτα της εξόδου.

Στην καριέρα μου, έχοντας συνεργαστεί με εκατοντάδες γυναίκες, διεπίστωσα ότι σε τίποτε δεν υστερούν από άνδρες συναδέλφους τους. Ενίοτε δουλεύουν σκληρότερα από τους άρρενες για να ξεπεράσουν την ανδρική προκατάληψη  σχετικά με το φύλο τους.

Το κλίμα μέσα στην εταιρεία το διαμορφώνουν οι ιθύνοντες. Οι υπάλληλοι, άνδρες και γυναίκες, ακολουθούν. Η προκατάληψη εναντίον του γυναικείου φύλου προδίδει αδυναμία των ιθυνόντων και όχι των γυναικών.

404. Εγκλήματα τραπεζών (4/4)

Έγκλημα τέταρτο

Η απληστία των τραπεζών τις ώθησε να σκαρφιστούν ένα ακόμη τρόπο για να κερδοσκοπήσουν εις βάρος των πελατών τους, παραπλανώντας τους.

Τους έλεγαν: έχεις μια κατάθεση 100.000 ευρώ.

Αν  τα βάλεις σε προθεσμιακό λογαριασμό ενός μηνός θα σου δώσω επιτόκιο π.χ. 3% ετησίως.

Μπορώ όμως να σου αυξήσω το επιτόκιο σε 8% αν βάλεις στοίχημα ότι η ισοτιμία ευρώ /δολάριο κατά την τελευταία ημέρα του μηνός δεν  θα υπερβαίνει μια προκαθορισμένη ισοτιμία.

1^η περίπτωση: Αν δεν την υπερβεί θα λάβεις  το κεφάλαιό σου και τον τόκο με 8% σε ευρώ.

2^η περίπτωση: Αν  την υπερβεί θα τα λάβεις σε δολάρια, στην προκαθορισθείσα ισοτιμία (και όχι σε αυτήν που ισχύει στο τέλος του μηνός όπως θα συνέβαινε χωρίς το στοίχημα).

Ο καταθέτης, δελεασμένος από το επιτόκιο του 8%, δέχεται την συναλλαγή χωρίς όμως να συνειδητοποιεί τον  ρίσκο του. Νομίζει πως αν συμβεί η 2^η περίπτωση το κεφάλαιό του παραμένει ανέπαφο, μόνο που έχει θα μετατραπεί σε δολάρια. Μεγάλη πλάνη. Θα ίσχυε αυτό μόνο αν η μετατροπή γινόταν στην ισοτιμία που ισχύει την ημέρα της μετατροπής και όχι στην προκαθορισθείσα. Στην πραγματικότητα όμως αυτό δεν συμβαίνει αφού η μετατροπή  γίνεται στην προκαθορισθείσα ισοτιμία. Μετά την μετατροπή, αν λογαριάσει τα δολάριά του με την τρέχουσα ισοτιμία (και όχι την προκαθόρισθείσα) θα διαπιστώσει πως το ισόποσό τους είναι  λιγότερο από 100.000 ευρώ.

Για να του χρυσώσει το χάπι η  τράπεζα του λέει: έλα να ξαναπαίξουμε το παιχνίδι από την ανάποδη τώρα, δηλαδή από τα δολάρια στα ευρώ αφού βεβαίως σου δώσω παραπάνω επιτόκιο για την κατάθεσή σου.
Έτσι η τράπεζα βάζει τον άσχετο με το συνάλλαγμα πελάτη της να στοιχηματίζει σε κάτι που αγνοεί. Φυσικό είναι να χάνει, εκτός κι αν σταθεί τυχερός.

Έκανα την εξής ερώτηση σε φίλο μου, φιλόλογο, που κληρονόμησε κάποια λεφτουδάκια από τον πατέρα του και η τράπεζά του τον έπεισε να μπει σε αυτό το παιχνίδι:

«Δεν μου λες, Κοσμά, αν σου έλεγα να  παίξουμε ένα παιχνίδι: Θα σου δώσω 5.000 ευρώ. Αν  σε ένα μήνα η ισοτιμία ευρώ / δολαρίου είναι μέχρι 1.32 δεν θα μου οφείλεις τίποτε και τα λεφτά θα παραμείνουν δικά σου. Αν όμως την υπερβεί, τότε εσύ θα μου δώσεις 7.000 ευρώ. Όσο πιο μεγάλη είναι η υπέρβαση τόσο πιο πολλά λεφτά θα μου δώσεις. Δέχεσαι;»

Χωρίς να διστάσει απάντησε αρνητικά.

«Μα, αυτό που κάνεις με την τράπεζα είναι ακριβώς το ίδιο πράγμα. Η μόνη διαφορά είναι πως δεν υπάρχει κατάθεση». 

«Τότε η τράπεζα γιατί το κάνει με κατάθεση;» απόρησε.

«Για να σε παραπλανήσει, βρε ανόητε. Διαφορετικά θα αρνιόσουν, όπως αρνήθηκες και την δική μου πρόταση».

Τα εγκλήματα των τραπεζών που ανέφερα δεν είναι τα μόνα. Έχουν διαπράξει πολύ περισσότερα. Είναι εγκλήματα χωρίς τιμωρία.

Θυμηθείτε τα τοξικά προϊόντα που δημιούργησαν με την εντελώς ηλίθια συμπεριφορά τους οι Αμερικανικές τράπεζες σκορπίζοντας απλόχερα στεγαστικά δάνεια σε όποιον είχε μια μύτη κι ένα στόμα. Στηρίζονταν, βλέπεις, στην εικασία πως οι αξίες των ακινήτων θα αυξάνονται διαρκώς, στο διηνεκές. Κάτι τέτοιο δεν  συνέβη φυσικά, η φούσκα έσκασε και τα θραύσματα σκόρπισαν σ’  όλο τον κόσμο.

Όταν  ρώτησαν τον πρόεδρο μιας από αυτές τις Αμερικάνικες τράπεζες γιατί το επέτρεψε αυτό, απάντησε: «όσο η μουσική παίζει είσαι υποχρεωμένος να χορεύεις», δηλαδή, όσο υπάρχει κέρδος από αυτή την αυτοκτονική συμπεριφορά είσαι υποχρεωμένος να μη σταματάς και να υποκρίνεσαι πως δεν βλέπεις την επερχόμενη καταστροφή. Η γιαγιά μου έλεγε το ίδιο πράγμα με μια παροιμία: «πώς πάνε οι στραβοί στον Άδη; Ο ένας πίσω από τον άλλο»!

Άν συνασπισθούν οι πελάτες των τραπεζών που ζημιώθηκαν επειδή εκείνες εκμεταλλεύθηκαν την προφανή και αυταπόδεικτη άγνοιά τους σε χρηματοοικονομικά προϊόντα, είμαι βέβαιος πως έχουν το νομικό έρεισμα να απαιτήσουν δικαστικώς να τους αποζημιώσουν για την χασούρα που έχουν υποστεί όλα αυτά τα χρόνια.

(τέλος)

403. Εγκλήματα τραπεζών (3/4)

Έγκλημα τρίτο  

Πάμε τώρα σε ένα ακόμη μεγαλύτερο έγκλημα: την μετατροπή του στεγαστικού δανείου από ευρώ σε άλλο νόμισμα με χαμηλότερο επιτόκιο, όπως το Ελβετικό φράγκο. Ήταν προαιρετική μεν αλλά έτσι συμβούλευαν οι τράπεζες τους πελάτες τους να κάνουν.  

Πού είναι το πρόβλημα, θα ρωτήσετε, αφού οι πελάτες γλυτώνουν τόκους με το χαμηλότερο επιτόκιο; Εδώ η απάντηση είναι: «το τυράκι το είδες, την φάκα δεν την είδες;» Η φάκα είναι πως τα εισοδήματά σου είναι σε ευρώ αλλά εσύ ξεπληρώνεις το δάνειο (δόσεις και τόκους) σε Ελβετικά φράγκα. Αυτό το κάνεις μετατρέποντας κάθε φορά τα ευρώ σου σε φράγκα.

Όταν όμως η ισοτιμία μεταξύ των δύο νομισμάτων αλλάζει (που οπωσδήποτε αλλάζει) αν το φράγκο υπερτιμηθεί, τότε θα πρέπει να πληρώνεις περισσότερα ευρώ για να αγοράσεις τα ίδια φράγκα που χρωστάς. Όσο πιο πολύ υπερτιμάται, τόσο πιο πολλά ευρώ πληρώνεις.  

Θα μου πεις, ναι, αλλά όταν το φράγκο υποτιμάται τότε θα χρειάζεσαι λιγότερα ευρώ και έτσι θα κερδίζεις διπλά: και από τον μειωμένο τόκο (λόγω χαμηλότερου επιτοκίου του φράγκου) και από την ισοτιμία. Σύμφωνοι.

Όμως με πια λογική βάζει η τράπεζα ένα γιατρό, δικηγόρο, μηχανικό, αρχιτέκτονα, εκπαιδευτικό, μαγαζάτορα ή υπάλληλο που είναι εντελώς άσχετος με τις ισοτιμίες να πάρει συναλλαγματικό ρίσκο; Πώς περιμένεις από αυτόν να προβλέψει την ισοτιμία ευρώ-φράγκου ύστερα από έξι μήνες, ένα χρόνο, δύο τρία, τέσσερα ή πέντε χρόνια αφότου πήρε το δάνειο;

Εδώ εφοπλιστές, γνώστες της χρηματαγοράς, με οικονομικά επιτελεία να τους υποστηρίζουν έχασαν πολλά εκατομμύρια δολάρια στο παρελθόν όταν μετέτρεψαν το δάνειό τους από δολάρια σε γιεν επειδή δελεάστηκαν από το χαμηλότερο επιτόκιο. Οι άσχετοι  μεροκαματιάρηδες θα γλύτωναν;

Αποτέλεσμα: εδώ και χρόνια, χιλιάδες δανειολήπτες στεγαστικών δανείων έχουν εγκλωβιστεί στο Ελβετικό φράγκο  στο οποίο το μετέτρεψαν με την παραίνεση των τραπεζών. Έχουν πληρώσει ένα σωρό λεφτά και βλέπουν το υπόλοιπο του δανείου τους, μεταφρασμένο σε ευρώ, να αυξάνεται αντί να μειώνεται. Χώρια  που κάθε μήνα θέλουν όλο και περισσότερα ευρώ για να αγοράσουν τα φράγκα που χρωστούν.

Γιατί οι τράπεζες το έκαναν αυτό, αφού γνώριζαν ότι έβαζαν τους πελάτες τους στο στόμα του λύκου; Η απάντηση είναι μονολεκτική: απληστία.  Σε κάθε μετατροπή νομίσματος η τράπεζα κερδίζει από το «εκάρ». Έτσι κέρδισε και από την αρχική μετατροπή του δανείου από ευρώ σε φράγκα αλλά και σε όλη την διάρκεια του δανείου κερδίζει μετατρέποντας κάθε μήνα το τοκοχρεολύσιο από ευρώ σε φράγκα. Μπροστά στο κέρδος της αδιαφορεί παγερά για τις καταστροφικές συνέπειες που έχει η τακτική της στα νοικοκυριά που δανείστηκαν.

(συνεχίζεται)

402. Εγκλήματα τραπεζών (2/4)

Έγκλημα δεύτερο

Πάμε τώρα στις πιστωτικές κάρτες. Η πίστωση είναι μια μορφή δανείου. Όπως συμβαίνει σε όλα τα δάνεια, ενέχει τον κίνδυνο να μην  ξεπληρωθεί. Επομένως η τράπεζα οφείλει να κάνει τον έλεγχο της πιστοληπτικής ικανότητας του υποψήφιου πελάτη, πριν του χορηγήσει την πιστωτική κάρτα. Στην πραγματικότητα έκανε το αντίθετο. Μοίραζε κάρτες σαν φέιγ βολάν σε κάθε περαστικό, συχνά με φορτικό τρόπο, ή ταχυδρομούσαν  την κάρτα σπίτι σου ακόμη κι αν δεν την είχες ζητήσει! Κάρτα απόκτησε και η κουτσή Μαρία.

Έπαθα σοκ όταν είδα πως η αμερικανική τράπεζα στην οποία εργαζόμουν κάποτε, γνωστή για το κύρος της, έβγαλε τραπεζάκι στην Ακτή Μιαούλη, στο λιμάνι του Πειραιά, όπου ευειδής κοπέλα πλασάριζε πιστωτικές κάρτες στους περαστικούς!

Μοιραία, οι επισφάλειες (δηλαδή οι απλήρωτοι λογαριασμοί από τις κάρτες) ήσαν μεγάλες. Όμως αυτό το είχαν προβλέψει οι εγκέφαλοι των τραπεζών. Την ζημιά δεν την πλήρωναν οι τράπεζες αλλά την φόρτωναν στους…συνεπείς κατόχους καρτών. Πως; Πολύ απλά, είχαν φουσκώσει εξ αρχής τα επιτόκια που επέβαλαν για τα χρεωστικά υπόλοιπα. Έτσι, αντί να χρεώνουν σε όλους χ% επιτόκιο χρέωναν χ+4%  εισπράττοντας εκ των προτέρων  από τους συνεπείς πελάτες τους το 4% που προϋπολόγιζαν σαν χασούρα από τους μπαταξήδες.

(συνεχίζεται)

401. Εγκλήματα των τραπεζών (1/4)

     

       Το οικονομικό ξεσάλωμα που έζησε η Ελληνική κοινωνία οι τράπεζες δεν το άφησαν να πάει χαμένο. Το εκμεταλλεύτηκαν με θεμιτά και αθέμιτα μέσα για να κερδοσκοπήσουν εις βάρος των πελατών τους, διαπράττοντας μια σειρά εγκλημάτων. Εδώ επισημαίνω τέσσερα από αυτά. Είμαι βέβαιος ότι ο αναγνώστης θα αναγνωρίσει τον  εαυτό του ως θύμα σε τουλάχιστον ένα:

Έγκλημα πρώτο

Ας αρχίσω με τις απαράδεκτες χρεώσεις που έκαναν εφευρίσκοντας συχνά γελοίες αφορμές.

Για παράδειγμα: Σε κάθε στεγαστικό δάνειο χρέωναν και μερικά εκατοστάρικα ευρώ για «έξοδα φακέλου». Αν ένας καταστηματάρχης που πουλάει έπιπλα με δόσεις χρέωνε τον πελάτη του με τέτοια έξοδα θα τον έπαιρναν με τις πέτρες και θα έμενε χωρίς δουλειά.  Εκτός κι αν όλοι οι επιπλάδες συνεννοούνταν μεταξύ τους και το επέβαλαν. Αυτό ακριβώς έκαναν οι τράπεζες, ενεργώντας σαν τραστ.

Άλλο παράδειγμα: σε χρέωναν επειδή έκανες μια απλή κατάθεση στον λογαριασμό πελάτη τους!

Ώσπου, επί τέλους, κάποια στιγμή, ξύπνησε η Τράπεζα της Ελλάδος και κατάργησε όλες αυτές τις απίθανες και πολυποίκιλες χρεώσεις. Στο μεταξύ, βέβαια,  οι τράπεζες εισέπραξαν τεράστια ποσά, έχοντας γδάρει τους πελάτες τους.

(συνεχίζεται)